Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera!

Ups! Coś poszło nie tak. Prosze spróbuj jeszcze raz. Adres mailowy musi być poprawny. Na jeden adres mailowy nie można subskrypować newslettera więcej niż jeden raz.

Zapisałeś się do newslettera. Prosimy potwierdzić tę decyzję poprzez kliknięcie w link, który wysłaliśmy do Ciebie mailem. Jeśli mail z linkiem aktywacyjnym trafił do spamu, oznacz wiadomość jako "nie spam".

W Rumunii o Polakach ratujących Żydów

Ponad 100 licealistów, studentów i gości wzięło udział w spotkaniu o polskich i rumuńskich „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata” zorganizowanym 24 maja w Rumunii przez Instytut Polski z Bukaresztu. Odbyło się ono w wyjątkowym miejscu – Memoriale Ofiar Komunizmu i Ruchu Oporu w Syhocie Marmaroskim. W programie znalazł się m.in. wykład wiceprezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusza Szpytmy i wernisaż wystawy „Samarytanie z Markowej” o rodzinie Ulmów.

Autor: Sławomir Kasper/IPN
W Rumunii o Polakach ratujących Żydów

Ekspozycja zatytułowana „Samarytanie z Markowej” opowiada tragiczne losy polskiej rodziny Wiktorii i Józefa Ulmów, którzy w czasie II Wojny Światowej w okupowanej przez Niemców Polsce ratowali przed śmiercią Żydów. Będzie prezentowana w Syhocie Marmaroskim do końca sierpnia.

- Wystawa uczy nas jak w godzinie próby zachować się właściwie. Przypomina też, by zło dobrem zwyciężać-  mówił w czasie wernisażu w Rumunii dr Mateusz Szpytma, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej, a wcześniej pierwszy dyrektor otworzonego w 2016 roku Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II Wojny Światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej. 

Za pomoc udzieloną Żydom Niemcy rozstrzelali Ulmów wraz z szóstką ich dzieci. Bohaterska postawa rolników z Podkarpacia w 1995 roku została uhonorowana przez Instytut Yad Vashem z Jerozolimy tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Gospodarzem spotkania w Syhocie Marmaroskim była twórczyni Memoriału Ofiar Komunizmu i Ruchu Oporu, wybitna poetka i jedna z ikon rumuńskiej rewolucji 1989 roku Ana Blandiana. 

Instytucja ta mieści się w gmachu XIX-wiecznego więzienia z czasów austro-węgierskich, które było niemym świadkiem szczególnie tragicznych cierpień Rumunów w latach 50 XX wieku, gdy trafiali tu represjonowani przez komunistów więźniowie polityczni. 

- To tutaj reżim komunistyczny brutalnie rozprawiał się z rumuńskimi elitami, ojcami rumuńskiej demokracji, inteligencją, duchowieństwem i wszystkimi tymi, którzy nie zgodzili się na zniewolenie, pozbawienie praw i wolności- przypominał otwierając wydarzenie w Syhocie Marmaroskim Marcin Wilczek, ambasador RP w Rumunii.  

Jako muzeum otarte dla zwiedzających Memoriał rozpoczął działanie w 1997 roku. Był wówczas pierwszym na świecie miejscem upamiętniającym ofiary komunizmu. Co roku odwiedza go ponad 100 tysięcy zwiedzających, z czego 40 proc. stanowią obcokrajowcy. 

- Nasze spotkanie jest tym bardziej symboliczne, że to właśnie w Syhocie Marmaroskim urodził się Elie Wiesel, twórca terminu holokaust, laureat Pokojowej Nagrody Nobla z 1986 roku – podkreśliła w czasie wernisażu wystawy o rodzinie Ulmów Agnieszka Skieterska, dyrektor Instytutu Polskiego w Bukareszcie. 

W czasie wydarzenia w Memoriale wiceprezes IPN dr Mateusz Szpytma wygłosił także wykład o rodzinie Ulmów i Polakach ratujących Żydów podczas II Wojny Światowej. 
Drugi z zaproszonych gości prof. Liviu Țîrău z Uniwersytetu Babeș-Bolyai w Klużu-Napoce opowiedział zgromadzonym o wojennej sytuacji Żydów w Rumunii, a przedstawiciele Memoriału przybliżyli historię rumuńskiej rodziny Marii i Nicolae Pop oraz ich córki Aristiny, również uhonorowanej tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Szefowa Muzeum Eliego Wiesela, które mieści się w jego rodzinnym domu Alina Marincean, przypomniała sylwetkę noblisty. 

Data wernisażu i spotkania w Syhocie nie była przypadkowa. Wydarzenia te odbyły się w przeddzień przypadającego w Rumunii 25 maja Dnia Bohaterów. W Memoriale są wówczas wspominane ofiary totalitaryzmów, a w obchodach biorą udział weterani partyzantki antykomunistycznej i byli więźniowie polityczni.

Wydarzenie w Syhocie Marmaroskim jest już siódmym w ramach cyklu poświęconego polskim Sprawiedliwym zapoczątkowanego przez Instytut Polski z Bukaresztu w marcu 2016 roku. Obejmował on m.in. prezentację wystawy „Samarytanie z Markowej” w sześciu miastach Rumunii i Mołdawii oraz publikacje prasowe. 

Więcej o Memoriale: www.memorialsighet.ro